Selin, Kadıköy Yeldeğirmeni’nin Gar sahiline inen dik, nemli ve rüzgârlı Duatepe Sokak’ın kaygan taşlarında valizini güçlükle sürüklüyordu. Kucağındaki su geçirmez mimari pafta tüpünü Marmara’dan esen lodosun getirdiği soğuk sağanaktan korumaya çalışırken, uykusuzluktan gözlerinin karardığını hissediyordu. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Resim ve Fresk Restorasyonu Bölümü’nden dereceyle mezun olduktan sonra, Yeldeğirmeni hattındaki 19. yüzyıl sonu Fransız Katolik mektebi ve yetimhanesinin taş cephelerinde oluşan florasan tuz kristalleşmelerini ve pigment dökülmelerini inceleyen bağımsız bir kentsel dönüşüm projesinde uzman olarak göreve başlamıştı. Ancak projenin başındaki müteahhitlik firması, bina üzerindeki mülkiyet anlaşmazlıklarını gerekçe göstererek şantiyeyi aniden kapattı ve çalışanların aylardır ödenmeyen ücretlerini vermeden kayıplara karıştı. Selin, cephelerden topladığı pigment analizleri ve mikroskop altında çizdiği taş bozulma paftalarıyla ortada kaldığı gibi, tahliller için kiraladığı taşınabilir tayfölçer (spektrometre) cihazının yüksek borcuyla baş başa bırakıldı.
Kasımlı bir gecenin dondurucu ayazında Kadıköy Rıhtımı’na doğru yürürken cebinde kalan son akbil basım hakkıyla ne yapacağını düşünüyordu. Rasimpaşa’da kiraladığı küçük bodrum katı odasının sahibi, ödenmeyen kira yüzünden o akşam kapının kilidini değiştirmiş ve Selin’in eşyalarını kapı önüne koymuştu. Kucağındaki çantada sadece dereceli çizim kalemleri, büyüteci ve el çizimi defteri vardı. Tarihi mektebin avlu duvarının altındaki ıslak mermer tretuvara çöktü. Bütün emeğinin bir anda silinmesi göğsüne ağır bir yük gibi oturdu.
Gözyaşlarını rüzgâra verip çantasından çizim bloknotunu çıkardı. Cılız sokak lambasının sarı ışığı altında, taş bloklardaki nitrat kristalleşmesi sınırlarını ve yüzey soyulma hatlarını milimetrik kâğıda aktarmaya başladı. Kalem kâğıda her dokunduğunda içindeki çaresizlik mesleki bir tutkuya dönüşüyordu. O sırada sokağın başından geçen ve Kadıköy Kentsel Hafıza ve Restorasyon Merkezi’ni yöneten kıdemli bir profesör, tretuvarda titreyerek pürüzsüz taş korozyon paftası çizen Selin’i fark etti. Çizimdeki teknik hassasiyeti ve tutkuyu gören akademisyen, genç kadına Yeldeğirmeni Tarihi Binaları Koruma Projesi’nde baş restoratör olarak çalışma imkânı sağladı. Selin, Yeldeğirmeni’nin tarihi sokaklarında İstanbul’un ona pes etmeme gücünü bahşettiğini anladı.
Yedikule Hacı Evhaddin Caddesi’nde Kayıp Osmanlı Tabakhanesi ve Kâgir Kemer Statik Atlası
Ece için İstanbul, Fatih Yedikule’nin tarihi surlara yaslanan Hacı Evhaddin Caddesi boyunca sıralanan kâgir yapılardan, marşandiz trenlerinin sesinden ve rüzgârlı bozkır soğuğundan ibaretti. İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi Tarihi Strüktürler ve Geoteknik Bölümü yüksek lisans mezunuydu; Yedikule ve Kazlıçeşme hattındaki 18. yüzyıl Osmanlı tabakhanelerinin kâgir tonozlarında ve sur dibi temel oturmalarında oluşan strüktürel çatlakları inceleyen bağımsız bir araştırma projesinde çalışıyordu. Ancak projeyi destekleyen özel araştırma fonu, bütçe kısıntısını gerekçe göstererek araştırmayı aniden sonlandırdı. Ece’nin sekiz aydır tabakhane mahzenlerinden topladığı zemin çökme grafikleri ve statik çatlak verileri kilitli kalan araştırma konteynerinde hapsedildi; üstelik dijital lazer nivo cihazının kiralama faturası Ece’nin üzerine yıkıldı.
Gece saat üçte, Yedikule Surları’nın dibindeki soğuk parkta bir ahşap bankta tek başına oturuyordu. Islak sonbahar rüzgârı üzerindeki kabanı sırılsıklam ederken çaresizlikle büzülmüştü. Koca Mustafa Paşa’da kaldığı öğrenci pansiyonunun günlük ücretini ödeyemediği için eşyalarını tek bir sırt çantasına sığdırıp park alanına sığınmak zorunda kalmıştı. Cebinde sadece ertesi günün otobüs parası duruyordu. Surlar üzerinden geçen trenin cılız ışıkları süzülürken geleceğe dair tüm umutları kararmıştı.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.