Gaziosmanpaşa Küçükköy Sanayi Bölgesi’nin devasa imalat hangarlarına, 4000 tonluk hidrolik dövme preslerinin ve otomatik torna tezgahlarının derinden gelen ritmik gümleme sesine, TEM bağlantı yolundan geçen ağır nakliye tırlarının gürültüsü karışırken, Sultangazi’deki bir meslek lisesinin çıkış zili gürültüyle yankılandı. On altı yaşındaki Hande, okul ceketini çıkarıp çabucak sırt çantasına koydu ve kalın kaşkoluna sarındı. Sınıf arkadaşlarının otobüs duraklarına doğru yürürken akşam planları yapmasını tebessümle reddederek, adımlarını bor yağı, işlenmiş çelik tozu ve döküm dumanı kokan sanayi alanına doğru çevirdi.
Hande, iş makinesi pistonları ve ağır sanayi hidrolik silindir ustası olan babasının yüksek basınçlı test ünitesinde hidrolik hortumun patlaması sonucu iki elinde kalıcı doku kaybı ve işitme engeli yaşaması üzerine altı ay önce ailenin tek geçim kaynağı haline gelmişti. Dört nüfuslu evin kirası ve babasının her ay tekrarlanan fizik tedavi ile cerrahi kontrol masrafları bu genç kızın omuzlarındaydı. Lise eğitimini aksatmadan akşamları maden makineleri, baraj kapakları ve ağır iş makineleri için yüksek basınca dayanıklı çelik pistonlar, krom kaplı miller ve sızdırmazlık blokları üreten bu fabrikada çapak alma, mikronluk optik kumpas denetimi ve vakumlu ambalaj işçisi olarak çalışıyordu.
Atölye; bin beş yüz derece sıcaklıktaki ergitme fırınlarının derinden gelen ritmik gümleme sesi, havalı çapak neşterlerinin tiz vızıltısı, kesme yağı dumanı ve ağır metal kokusuyla kaplı devasa bir yerdi. Görevi; fırın hattından çıkan sıcak çelik piston bloklarının kenarlarındaki mikroskobik pürüzleri pnömatik elmas neşterle temizlemek, dijital mikroskop ve kumpas ile et kalınlığı toleranslarını doğrulamak ve hazır olan hassas parçaları vakumlu steril ambalajlara koyup ahşap kasalara istiflemekti. Saatlerce sıcak fırınların karşısında durmaktan yüzü kızarır, neşter tutmaktan parmak boğumları titrer ve metal buharı genzini yakarak gözlerini sızlatırdı.
Hande’nin tek hayali, İstanbul Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü’nü kazanarak ağır sanayi ve akışkan gücü teknolojileri için yüksek mukavemetli hidrolik sistemler tasarlayan uzman bir mühendis olmaktı. Ambalaj tezgahının karşısındaki beton kolona Fizik ve Kimya özet kartlarını asmıştı. Bir yandan iki eliyle ağır çelik parçaların çapaklarını temizlerken, gözleriyle duvardaki akışkanlar mekaniği, malzeme mukavemeti ve analitik geometri denklemlerini takip eder, zihninden işlemleri yapmaya çalışırdı. Preslerin çıkardığı ritmik gürültüyü zihnini odaklamak için bir tempoya dönüştürmüştü.
O gece, Devlet Su İşleri (DSİ) baraj projeleri için acilen sevk edilecek yüz adetlik özel ağır tonajlı hidrolik silindir setinin son kontrolü, çapak temizliği ve ambalajlanması bitirilmek zorundaydı. Atölye sorumlusu rahatsızlanıp erken ayrılınca tüm yük Hande’ye kaldı. Saatlerce duman ve metal tozunun ortasında parçaları tek tek kontrol etti, çapaklarını sıyırdı ve özel ahşap kasalara istifledi. Gece saat yarımı gösterdiğinde ambalajlama ancak bitti. Üstü başı döküm tozu ve ağır fabrika kokar halde binayı kilitledi. Küçükköy dolmuş duraklarına doğru yürürken esen soğuk poyraz yüzüne çarptı; ama Hande, bu koca şehrin zorluklarına rağmen kendi kaderini çelik bir iradeyle şekillendirdiğini çok iyi biliordu.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.