Aralık ayının dondurucu soğuğu Marmara Denizi’nden Cihangir’in dar sokaklarına doğru yükselirken İdil, yüksek tavanlı dairesindeki çalışma masasında karmaşık hidroakustik dalga grafiklerini ve ses spektrum analizlerini inceliyordu. İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü’nde Fiziksel Okyanusaşırı Akustik üzerine doktora yapan İdil, gündüzleri Boğaz’ın dip akıntılarındaki ses kırılmalarını ve deniz canlılarının iletişim frekanslarını haritalandıran, kendi halinde, odağı tamamen bilime dönük bir araştırmacıydı. Ancak, insansız sualtı hidrofon sistemlerinin fahiş kiralama bedelleri, Norveç’teki okyanus veri arşivlerine erişim lisansları ve tez çalışmaları için ihtiyaç duyduğu hassas akustik sensörlerin maliyeti, akademinin kısıtlı bütçelerini çoktan aşmıştı. Bu durum, onu kendi koyduğu katı prensiplerle yönettiği ikili bir hayata yöneltmişti. Kampüs laboratuvarında hırkasına sarınıp veri işleyen mütevazı bir akademisyen adayı olan İdil; İstanbul’un dev savunma sanayii temsilcileri, liman işletmecileri ve tersane patronları arasında ise sonar teknolojisi hakimiyeti, zarafeti ve keskin zekasıyla tanınan seçkin bir refakatçi olan "Siren"di.
Son randevusu, Tuzla’daki özel bir tersanenin helikopter pistine sahip görkemli yönetim binasında, uluslararası bir denizcilik güvenlik şirketinin kurucu ortağıyla gerçekleşti. Müşterisi onu, yabancı donanma temsilcilerine ve yatırımcılara vereceği prestijli bir akşam yemeğinde kendisine eşlik etmesi, ortamda yüksek entelektüel bir seviye yaratması için kiralamıştı. Yemek salonunun yanındaki özel kütüphanede sergilenen ve ticari gemileri sualtı tehditlerinden korumak üzere tasarlandığı iddia edilen yeni nesil bir pasif sonar sisteminin teknik şeması İdil’in dikkatini çekti. Müşterisinin kibrini ve teknolojik üstünlük övünçlerini zekice sorularla besleyen İdil, kadehini yudumlarken gözleriyle frekans aralıklarını ve veri filtreleme algoritmalarını zihninde analiz etti. Algoritmanın katmanlı dip gürültüsünü süzme kapasitesinin yetersiz olduğunu, Boğaz gibi karmaşık akıntıya sahip dar sularda sistemin kör noktalar oluşturacağını ve ticari gemileri büyük bir güvenlik zafiyetiyle baş başa bırakacağını anında tespit etti. İdil, adama hissettirmeden aktardığı teorik akustik detaylarıyla sistemdeki bu devasa hatayı fark etmesini sağladı ve şirketin milyonlarca dolarlık hatalı bir üretim hamlesinden son anda çekilmesini sağladı.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.