Aslı, İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Fakültesi Elektrik Mühendisliği son sınıf öğrencisiydi ve yüksek gerilim doğru akım (HVDC) dönüştürücüleri ile yenilenebilir enerji güç şebekeleri üzerine uzmanlaşıyordu. Anadolu’da yaşayan emekli madenci babasının silikozis tedavisi masraflarını karşılamak ve bitirme projesinde kullandığı yüksek frekanslı IGBT güç modülleri ile osiloskop problarının harcamalarını ödeyebilmek için okul çıkışlarında Tarlabaşı’nın dik ve loş sokaklarına sığınmıştı. Ayazağa kampüsünden otobüse binip Taksim’e geliyor, Kalyoncu Kulluğu Caddesi’nden Çukur Mahallesi’ne inerek Büyüker Hamam Sokak’taki asırlık kâgir bir binanın yarı bodrum katında hizmet veren yüksek gerilim trafo ve panosu yenileme atölyesinde vardiyaya giriyordu. Gece yarılarına kadar endüstriyel trafoların bakır sargı izolasyonlarını vernikliyor, sf6 gazlı kesici contalarını kumpasla ölçüyor ve yüksek akım klemens bloklarını tork anahtarlarıyla sıkıyordu.
Aslı’nın mücadelesi; gündüzleri güç kalitesi ve anahtarlamalı güç kaynakları derslerinde karmaşık diferansiyel denklemler çözerken, akşamları atölyedeki keskin izolasyon lakı, bakır oksit tozu ve yanık yağ kokusu altında beden gücü harcamaktı. Parmak uçları sıcak vernikten ve bakır sargı tellerini germekten sertleşmiş, elleri döküm şasi parçalarını taşımaktan nasır tutmuştu. Okul arkadaşları staj sunumları yapıp kutlama planları kurarken Aslı, Tarlabaşı’nın dondurucu ve nemli taş duvarları arasında ağır trafo nüvelerini caraskalla kaldırıyordu.
Büyük kriz, Şişhane Metro İstasyonu yedek güç besleme hattı için hazırlanan ve ertesi sabah teslim edilmesi gereken 10 kV’luk kuru tip izolasyon trafosunun son yüksek gerilim delinme testi gecesinde yaşandı. Kalyoncu Kulluğu Caddesi üzerindeki tıkalı eski ana atık su borusu şiddetli yağış sebebiyle patladı. Çamurlu tazyikli su, yokuştan aşağı fışkırarak atölyenin havalandırma mazgallarından içeri dolmaya başladı. Su, doğrudan nem gördüğü an izolasyon direnci düşecek ve test sırasında ark parlamasıyla patlayacak olan trafo sargılarının ve Aslı’nın tez şemalarının bulunduğu tezgâha yöneldi.
Aslı, dondurucu suyun ortasına saniyeler içinde atıldı. Önce çamurla temas ettiği an korozyona uğrayacak olan dijital izolasyon test cihazlarını (meger) ve kendi devre paftalarını yüksek raflardaki vakumlu izole kutulara kaldırdı. Ardından yüksek voltajlı test standına su ulaşmadan ana şalteri indirip elektriği kesti. Sabaha kadar beline gelen suyun içinde manuel tahliye pompasıyla çalıştı; ıslanan trafo nüvesini saf alkolle temizleyip nemini endüstriyel fırında aldı. Sabah şafak sökerken üzerindeki çamurlu önlüğü çıkarıp okul kıyafetlerini giydi; trafoyu sıfır izolasyon kaybı ve kusursuz test değerleriyle yetkililere teslim edip amfideki sınavına başı dik şekilde yetişti.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.