Boğaziçi’nin en dik yamaçlarına kurulu Üsküdar Kandilli’nin tarihi sokaklarında kasım ayının dondurucu ve rutubetli poyrazı ahşap yalıların cumbalarında uğuldayarak eserken, Kandilli Kız Lisesi’nin tarihi binasında günün son ders zili gürültüyle çaldı. On yedi yaşındaki Hande, okul ceketinin üzerine giydiği kalın kabanın düğmelerini boğazına kadar ilikleyip ağır YKS Sayısal hazırlık kitaplarıyla dolu yıpranmış sırt çantasını omzunda düzeltti. Sınıf arkadaşlarının Çengelköy sahilindeki çay ocaklarına gitme tekliflerini tebessümle geri çeviren genç kız, adımlarını rasathane yoluna yakın, XIX. yüzyıldan kalma iki katlı kargir bir binada hizmet veren uluslararası antika harita ve Osmanlı Boğaz akıntı-seyir paftaları arşiv acentesine doğru hızlandırdı.
Hande, sekiz ay önce babasını Üsküdar Kandilli iskelesindeki kazıklı rıhtım inşaatında yürütülen su altı betonlama çalışmaları sırasında devrilen ağır bir vincin çelik halatının kopmasıyla meydana gelen iş kazasında kaybettikten sonra ailesinin geçim sorumluluğunu tek başına üstlenmişti. Kandilli yokuşundaki eski bir kiralık dairenin kirasını ödemek, kronik astım hastası annesinin ilaç masrafları ile ilkokula giden küçük kız kardeşinin beslenme çantasını karşılayabilmek için hafta içi her gün okul çıkışında bu arşiv acentesinde akşam sekreteri ve indeks kayıt görevlisi olarak çalışıyordu.
Acentenin içi; eskitme kâğıt kokusu, asitsiz koruyucu solüsyonlar, XVIII. yüzyıl Osmanlı seyrüsefer defterleri, taş baskı Boğaz haritaları ve geniş format tarayıcıların ritmik vızıltısıyla kaplı kurumsal ve yüksek tempolu bir çalışma alanıydı. Hande’nin görevi; Londra, Zürih ve Paris merkezli denizcilik enstitülerinden gelen antika belgelere ait kâğıt asidite raporlarını sisteme girmek, Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu onay dosyalarını klasörlemek, gelen uluslararası kuryeleri karşılayarak optik tarama sertifikalarını zimmet defterine kaydetmekti. Yüksek tempolu bu sekreterlik görevinde saatlerce yüksek çözünürlüklü ekran karşısında katalog kodlarını doğrulatırken gözleri kurur, şık görünmek zorunda olduğu topuklu ayakkabılar içinde ayak tabanları sızlar ve dev rulo pafta tüplerini ahşap raflara taşımaktan kolları ile sırtı ağır bir sancıyla ağrırdı.
Hande’nin en büyük arzusu ise İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü’nü kazanıp Boğaz geçiş sistemleri, zemin mekaniği ve deprem dayanımlı kıyı altyapıları üzerine uzmanlaşan başarılı bir mühendis olmaktı. Sekreterlik masasının altındaki çekmecede YKS Sayısal özet kartları ile Fizik ve Matematik ders föyleri hazır beklerdi. Bir yandan dahili telefon hatlarını bağlayıp kurye zimmetlerini onaylatırken, diğer yandan çekmecedeki türev, integral ve analitik geometri sorularını zihninden çözmeye çalışıyordu.
O akşam, İstanbul Boğazı Tarihi Sergisi için Paris’teki Uluslararası Kartografya Konseyi’ne gönderilecek yetmiş beş parçalık Acil Kandilli ve Boğaz Akıntı Paftaları Akreditasyon Dosyası’nın taranması, kodlanması ve e-imza portalına yüklenmesi son ana kaldı. Şirketin kıdemli operasyon sekreteri acil bir paftanın tespiti için Kadıköy şubesine gidince, tüm tarama, kontrol, kodlama ve arşiv yükleme işi Hande’nin omuzlarına bindi. Gece saat onu geçtiğinde elleri kâğıt kesiklerinden sızlamaktan hissizleşmiş, bacakları yorgunluktan titriyordu. Binanın ağır meşe kapısını kilitleyip Kandilli sahil duraklarına doğru yürürken cebindeki günlük yevmiyesi ve çantasındaki bitirilmiş test fasikülüyle Boğaz’ın soğuk gecesinde kendi geleceğini inşa etmenin gururunu taşıyordu.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.